1) wykonaniu na placu manewrowym zadań określonych:
a) w tabeli 2, z zastrzeżeniem pkt 2 - zgodnie z techniką kierowania pojazdem i kryteriami określonymi w tabeli 4, jeżeli osoba jest egzaminowana w zakresie jednej z kategorii prawa jazdy,
b) w tabeli 5 - zgodnie z techniką kierowania pojazdem i kryteriami określonymi w tabeli 6, jeżeli osoba jest egzaminowana w zakresie pozwolenia,
2) dla kategorii C, C1, D, D1, T, B+E, C+E, C1+E, D+E lub D1+E wykonaniu na placu manewrowym zadań określonych w poz. 1 i 2 tabeli 2 oraz w zestawie określonym w tabeli 3 - wybranym systemem losowym przez pierwszą osobę na liście osób zakwalifikowanych na egzamin -; numer zestawu egzaminator odnotowuje w kolumnie 2 tej listy;
3) wykonaniu w ruchu drogowym programu egzaminacyjnego:
a) obejmującego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, co najmniej zadania określone w tabeli 7 - zgodnie z przepisami ruchu drogowego i techniką kierowania pojazdem,
b) w czasie nie mniejszym niż określono w tabeli 8.
Tabela 2
Poz.
Zadania egzaminacyjne
Kategorie prawa jazdy
1
2
3
1
Przygotowanie do jazdy, sprawdzenia stanu technicznego podstawowych elementów pojazdu odpowiedzialnych bezpośrednio za bezpieczeństwo jazdy, oraz ruszanie z miejsca.
6) dodatkowo dla kategorii T, B+E, C+E, C1+E, D+E, D1+E:
a) sprawdzenie mechanizmu sprzęgającego (w tym
przewodów hamulcowych i elektrycznych), elementów
przyczepy związanych z jej załadunkiem, sposobu
zabezpieczenia ładunku,
b) sprzęganie przyczepy z pojazdem silnikowym
(sytuacja wyjściowa - pojazd silnikowy obok
przyczepy) - na wykonanie zadania osoba
egzaminowana ma nie więcej niż 10 min,
Czynności wykonywane w trakcie sprzęgania:
- podjazd pojazdem silnikowym przed przyczepę,
- cofnięcie pojazdem silnikowym w kierunku
przyczepy w sposób umożliwiający dokonanie
sprzęgnięcia,
- regulacja wysokości zaczepu przyczepy
(w przypadku gdy konstrukcja przyczepy to
umożliwia),
- dokonanie połączenia zaczepu przyczepy z hakiem
lub zaczepu pojazdu silnikowego oraz
zabezpieczenie przed rozłączeniem,
- podłączenie do pojazdu silnikowego: przewodów
elektrycznych przyczepy (silnik pojazdu
wyłączony), przewodów hamulcowych przyczepy,
sprawdzenie działania świateł przyczepy,
zwolnienie hamulca postojowego jeżeli przyczepa
jest w niego wyposażona.
7) dodatkowo dla kategorii D, D+E, D1, D1+E sprawdzenie
nadwozia, drzwi, wyjść awaryjnych, wymaganego
wyposażenia,
2
2
1) pozycja początkowa pojazdu określona w instrukcji
w tabeli nr 9,
2) dla kategorii B, B1, C, C1, D1 - płynna jazda pasem
ruchu do przodu i tyłu (w przypadku kategorii B i B1
w trakcie jazdy do tyłu obserwacja toru jazdy pojazdu
zgodnie z techniką kierowania przez tylną szybę
pojazdu i lusterka),
3) dla kategorii T, B+E, C+E, C1+E, D, D+E, D1+E:
a) płynna jazda do przodu pasem ruchu,
b) cofanie po prostej i łuku, z możliwością
zatrzymywania się i ponawiania jazdy do przodu,
w czasie nie dłuższym niż 5 minut,
4) nieprzejeżdżanie przez linie, i nienajeżdżanie na
krawężniki, pachołki i tyczki ograniczające pas (nie
dotyczy linii wewnętrznych ograniczających
i wyznaczających pole zatrzymania pojazdu),
5) zatrzymanie pojazdu przed końcem i początkiem pasa:
a) w przypadku kategorii B i B1 w wyznaczonym polu
zatrzymania pojazdu,
b) w przypadku pozostałych kategorii w odległości
niewiększej niż 1 m od linii ograniczającej pas.
3
3,4
1) pozycja początkowa pojazdu określona w tabeli nr 10, 2) właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku
jazdy,
3) w czasie wykonania zadania:
a) możliwa jedna korekta toru jazdy,
b) pojazd nie może:
- wyjechać poza określony obszar wjazdu,
- naruszyć (najechać kołem lub wyjechać obrysem
pojazdu nad linię) linii ograniczających
stanowisko,
- potrącić pachołków lub tyczek,
4) pozycja pojazdu na stanowisku - wewnątrz stanowiska.
4
5
1) pozycja początkowa pojazdu określona w tabeli nr 10, 2) właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku
jazdy,
3) w czasie wykonywania zadania:
a) możliwa jedna korekta toru jazdy,
b) pojazd nie może:
- naruszyć linii ograniczających stanowisko
(pachołki lub tyczki), oraz
- najechać na krawężnik,
4) pozycja pojazdu na stanowisku - wewnątrz stanowiska.
5
6
1) właściwe sygnalizowanie zamiaru zmiany kierunku
jazdy,
2) sposób zawracania:
a) nie więcej niż 3 zmiany kierunku jazdy,
b) nienajeżdżanie na krawężniki (dopuszcza się
dotknięcie i dojechanie do krawężnika).
6
7
Przy ruszaniu pojazd nie powinien cofnąć się więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć - osoba egzaminowana w trakcie wykonywania tego manewru po zatrzymaniu pojazdu na wzniesieniu zaciąga hamulec awaryjny, a następnie rusza do przodu zwalniając go.
7
8
1) 5-krotny przejazd po łukach w kształcie cyfry 8 i
2-krotny przejazd pomiędzy 5 pachołkami bez
podpierania się nogami, najeżdżania na linie,
potrącania pachołków,
2) upewnianie się o możliwości skręcenia.
Tabela 5
Poz.
Zadania egzaminacyjne
1
2
1
Przygotowanie dojazdy i ruszenie z miejsca
2
Jazda do przodu i tyłu po prostej i łuku
3
Dojazd do zwrotnicy i ustawienie jej na pożądany kierunek oraz przejazd
4
Dojazd do stojącego wagonu i ich połączenie mechaniczne oraz elektryczne
5
Przejazd wagonem wieloczłonowym lub składem co najmniej 2-wagonowym
6
Jazda awaryjna jednym wagonem lub przy wykorzystaniu jednej z grup silników
7
Przejazd przez myjnię wagonów
8
Wjazd na stanowisko postojowe
Tabela 6
Poz.
Poz. zadania
z tabeli 5
Kryteria
1
2
3
1
1
1) właściwe ustawienie fotela i lusterek,
2) sprawdzenie:
a) połączenia wagonów,
b) działania hamulców, pantografu, przetwornicy,
piasecznic, oświetlenia wagonu,
c) mechanizmu otwierania i zamykania drzwi wagonów,
3) upewnienie się o możliwości jazdy,
4) płynne ruszenie
2
2
Płynna jazda do przodu i tyłu, zatrzymanie wagonu w określonych miejscach
3
3
1) zatrzymanie wagonu przed zwrotnicą w odległości nie
mniejszej niż 0,5 m,
2) właściwe ustawienie zwrotnicy i odpowiedni najazd
na iglicę zwrotnicy
4
4
1) dojazd do stojącego wagonu na odległość nie większą
niż 0,1 m,
2) właściwe połączenie wagonów
5
5, 6
1) płynna jazda, przejazd pod izolatorem sekcyjnym,
2) właściwa kolejność wykonywania czynności
umożliwiających:
a) jazdę jednym sprawnym wagonem,
b) przy wykorzystaniu jednej z grup silników
6
7, 8
1) właściwe przygotowanie wagonu do przejazdu przez
myjnię oraz utrzymanie odpowiedniej prędkości
przejazdu przez nią,
2) zatrzymanie wagonu w odpowiednim miejscu na
stanowisku postojowym oraz jego zabezpieczenie na
okres postoju
Tabela 7
Poz.
Zadania egzaminacyjne
1
2
1
Wjazd na drogę z obiektu przydrożnego
2
Jazda drogami dwukierunkowymi jedno- i dwujezdniowymi:
a) o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu,
b) posiadającymi odcinki proste i łuki, wzniesienia i spadki,
obniżone i podwyższone dopuszczalne prędkości.
3
Jazda drogami jednokierunkowymi o różnej liczbie wyznaczonych i niewyznaczonych pasów ruchu.
4
Przejazd przez skrzyżowania:
a) równorzędne (trzy- i czterowlotowe),
b) oznakowane znakami ustalającymi pierwszeństwo przejazdu (znak
A7, B 20, D1 oraz w połączeniu z tabliczkami T6a i c),
c) z sygnalizacją świetlną,
d) na których ruch odbywa się wokół wyspy,
e) dwupoziomowe (wjazd i zjazd)*)
5
Przejazd przez przejścia dla pieszych
6
W przypadku egzaminu dla kategorii B i B1 prawa jazdy wykonanie manewrów:
a) parkowanie prostopadłe lub skośne - wjazd przodem wyjazd tyłem
(możliwa jedna korekta toru jazdy)
- miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je
osobie egzaminowanej,
- po zaparkowaniu musi być możliwość opuszczenia pojazdu przez
kierowcę i pasażera z obydwu stron pojazdu, a pojazd musi
być zaparkowany w sposób zgodny z przepisami ruchu drogowego
(należy sprawdzić możliwość opuszczenia pojazdu),
- parkowanie odbywa się z zachowaniem zasad ruchu drogowego,
lub,
b) parkowanie równoległe pomiędzy dwoma pojazdami (manewr jest
wykonywany jeżeli jest możliwe wyznaczenie miejsca do
Przejazd przez torowisko tramwajowe**) i kolejowe*) oraz obok przystanku tramwajowego**) i autobusowego
8
Wykonanie manewrów:
a) wyprzedzania, omijania, wymijania (dla kategorii A, A1 przy
prędkości co najmniej 50 km/h),
b) zmiany pasa ruchu i kierunku jazdy w lewo, prawo, oraz
zawracania na skrzyżowaniu,
9
Hamowanie od prędkości co najmniej 50 km/h do zatrzymania w wyznaczonym miejscu (manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka egzaminowania) - manewr nie dotyczy kategorii T prawa jazdy
10
Hamowanie wykonywane w sytuacjach awaryjnych - obowiązkowo w zakresie kategorii A1 i A prawa jazdy, w przypadku pozostałych kategorii nieobowiązkowe:
- w przypadku kategorii A i A1 prawa jazdy hamowanie awaryjne
musi być wykonane przy prędkości minimum 50 km/h przy użyciu
przedniego i tylnego hamulca motocykla,
- manewr może być wykonany na placu manewrowym ośrodka
egzaminowania.
11
Rozprzęganie pojazdu przyczepą - zadanie realizowane po powrocie na plac manewrowy Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego - na wykonanie zadania osoba egzaminowana ma nie więcej niż 7 minut.
- zabezpieczenie pojazdu silnikowego i przyczepy przed
samoczynnym przemieszczeniem się (użycie klinów lub hamulca
postojowego przyczepy),
- odłączenie przewodów elektrycznych i hamulcowych we właściwej
kolejności (zabezpieczenie ich przed zabrudzeniem poprzez
umieszczenie ich we właściwym miejscu),
- wysunięcie podpory jeżeli zaczep przyczepy jest wyposażony
w podporę,
- rozłączenie pojazdu z przyczepą (odjechanie pojazdem),
- ustawienie pojazdu obok przyczepy.
Zadanie może być zrealizowane także po wykonaniu zadań na placu manewrowym.
*) Dotyczy miast posiadających przejazd kolejowy lub skrzyżowanie dwupoziomowe położone w odległości nie większej niż 2,5 km od placu manewrowego ośrodka egzaminowania.
**) Dotyczy miast z komunikacją tramwajową.
Tabela 8
Poz.
Rodzaj uprawnień
Minimalny czas trwania jazdy w ruchu drogowym [min]
1
2
3
1
Prawo jazdy kategorii:
- A1, A, B+E, T,
- B1, B
- C1, C, D1, D, C1+E, C+E, D1+E, D+E.
25
40
45
2
Pozwolenie
35
Tabela 9
Jazda pasem ruchu oraz po łuku do przodu i do tyłu
2. Osoby egzaminowane w zakresie pozwolenia wykonują możliwe do zrealizowania ze względu na położenie torowiska i sieci trakcyjnej zadania określone w tabeli 5.
3. Trasę egzaminacyjną:
1) należy tak dobrać, aby natężenie ruchu (w godzinach szczytu) na elementach drogi określonych w poz. 1-5 tabeli 6 nie było mniejsze niż 400 pojazdów/h na jeden pas ruchu; nie dotyczy egzaminów prowadzonych w zakresie prawa jazdy kategorii T;
2) na której prowadzony jest egzamin w zakresie prawa jazdy kategorii A, A1, B1 lub T, określa ośrodek egzaminowania w porozumieniu z właściwym organem nadzoru; plan z przebiegiem tych tras wywiesza się w ogólnie dostępnym miejscu ośrodka egzaminowania, tak aby osoby egzaminowane mogły się zapoznać z jej przebiegiem.
§ 10. Przed rozpoczęciem egzaminu praktycznego egzaminator:
1) sprawdza tożsamość osób przystępujących do egzaminu oraz zgodność danych personalnych z listą osób zakwalifikowanych na egzamin;
2) w przypadku uczestnictwa instruktora prowadzącego w egzaminie sprawdza jego tożsamość na podstawie ważnej legitymacji instruktora nauki jazdy;
3) upewnia się o zrozumieniu zasad przeprowadzania tego egzaminu przez osoby egzaminowane;
4) w przypadku kiedy egzamin jest rejestrowany, przedstawia się osobie egzaminowanej, w taki sposób aby jego imię i nazwisko oraz odpowiednio numer rejestracyjny samochodu zostały zarejestrowane.
§ 11. Podczas egzaminu praktycznego:
1) na placu manewrowym zadania egzaminacyjne powinny być wykonywane w kolejności określonej w tabeli 2 lub 5;
2) w ruchu drogowym w zakresie prawa jazdy kategorii A, A1 lub B1 egzaminator ocenia wykonanie zadań egzaminacyjnych z innego pojazdu egzaminacyjnego, jadącego za osobą egzaminowaną, mając zapewnioną możliwość porozumiewania się z nią drogą radiową, z zastrzeżeniem pkt 4;
3) egzaminator przekazuje osobie egzaminowanej polecenia dotyczące kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego; polecenia te nie mogą być sprzeczne z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu lub stwarzać możliwości zagrożenia jego bezpieczeństwa;
4) w przypadku kiedy pojazd egzaminacyjny dla kategorii B1 prawa jazdy umożliwia przebywanie egzaminatora w pojeździe, egzamin ten przeprowadza się w sposób określony dla kategorii B prawa jazdy.
§ 12. 1. Osoba egzaminowana uzyskuje:
1) pozytywny wynik egzaminu praktycznego, jeżeli poprawnie wykonała zadania, o których mowa w § 9;
2) negatywny wynik egzaminu praktycznego, jeżeli:
a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne - z zastrzeżeniem pkt 3,
b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 30 ust. 4 i ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.
2. W trakcie egzaminu przeprowadza się sprawdzenie odpowiednio umiejętności wykonania wszystkich zadań, o których mowa w ust 1 pkt 1, wypełniając odpowiednio arkusz przebiegu egzaminu praktycznego, którego wzór określa załącznik nr 13.
3. Oceniając kwalifikacje osoby egzaminowanej egzaminator zwraca szczególną uwagę na:
1) sposób wykonywania manewrów na drodze;
2) zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego;
3) umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze;
4) skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia;
5) dynamikę i kulturę jazdy;
6) sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem.
4. Po zakończeniu egzaminu praktycznego dla osoby egzaminator:
1) informuje ją o wyniku egzaminu, a jeżeli wynik jest negatywny - podaje przyczyny jego uzyskania;
2) wpisuje wynik egzaminu do listy osób zakwalifikowanych na egzamin;
3) przekazuje jej wypełniony arkusz przebiegu egzaminu praktycznego jeżeli wynik tego egzaminu jest negatywny. Jeżeli wynik egzaminu jest pozytywny arkusz przeprowadzonego egzaminu dołącza się do listy osób zakwalifikowanych na egzamin.
§ 13. Stanowiska wymienione w tabeli 9 i 10:
1) powinny być wyznaczone białymi lub żółtymi liniami o szerokości od 0,1 m do 0,15 m - wymiary pola określone w tabeli 9, 10 i 11 mierzy się pomiędzy wewnętrznym obrysem linii;
2) powinny posiadać na krawędziach pachołki drogowe z tyczkami lub tyczki; wysokość pachołka to co najmniej 0,5 m; wysokość tyczki to co najmniej 1,0 m dla tyczek stosowanych na stanowiskach odnoszących się do kategorii B lub B1 prawa jazdy oraz 2,0 m dla tyczek stosowanych na stanowiskach odnoszących się do pozostałych uprawnień do kierowania pojazdami;
3) mogą posiadać wewnętrzną linię ograniczającą pas jako linię przerywaną;
4) dla pozycji 4 i 5 tabeli 10 - powinny być wyposażone w krawężnik o wysokości 15 cm umieszczony na krawędzi jezdni, w sposób uniemożliwiający jego przesunięcie.
§ 14. Stanowisko wymienione w tabeli 11 powinno być wyznaczone liniami i pachołkami, o których mowa w § 13.